ธงชัย วินิจจะกูล: อำนาจกับการขบถ

คำกล่าวตามจากหนังสือ หนึ่ง-เก้า-แปด-สี่ (เขียนโดย จอร์จ ออร์เวลล์, แปลโดย รัศมี เผ่าเหลืองทอง และ อำนวยชัย ปฏิพัทธ์เผ่าพงษ์, สำนักพิมพ์สมมติ, พิมพ์ครั้งที่ 2, ตุลาคม 2551)

กำหนดการ : การประชุมวิชาการรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์แห่งชาติ ครั้งที่ 9 (พ.ศ.2551)

พรมแดน แผนที่ ประวัติศาสตร์ ชาตินิยม : บทบรรณาธิการวารสารฟ้าเดียวกัน

เหตุที่คำโฆษณาประเภท “จะไม่ยอมเสียดินแดนแม้เพียงตารางนิ้วเดียว” หากนำไปใช้ปลุกเร้ามวลชนเมื่อไร เลือดรักชาติก็มักพุ่งฉีดซ่านเมื่อนั้น ก็เพราะมันไม่ได้ดำรงอยู่อย่างล่องลอย แต่เชื่อมโยงไปยังประวัติศาสตร์นิพนธ์ที่มีฐานะครอบงำสังคมไทยอยู่ว่า บุรพกษัตริย์ของชาติได้หลั่งเลือดเพื่อรักษาผืนแผ่นดินเอาไว้ ดังนั้นหากผู้ใดทำให้ชาติต้องสูญเสียอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนไปแม้เพียง ตารางนิ้วเดียว ผู้นั้นไม่เพียงแต่ทรยศต่อชาติ ทว่ายังเนรคุณต่อพระมหากษัตริย์ด้วย และด้วยเหตุนี้คนจำนวนมากจึงพร้อมที่จะต่อสู้กับพวกทรยศขายชาติ กระทั่งสามารถ “สละเลือดทุกหยาดเป็นราชพลี”

สารบัญฟ้าเดียวกัน ปีที่ 6 ฉบับที่ 3 กรกฎาคม-กันยายน 2551

เสื้อยืด อ่าน และ ดีไซน์ + คัลเจอร์

พบกันในงานสัปดาห์หนังสือ 11-23 ตุลาคม นี้ ศูนย์สิริกิติ์ บูท N 16

สัมภาษณ์ รศ.ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์ “ผู้มีอำนาจตีความกฎหมายคือผู้ทรงอำนาจโดยแท้จริง”

การเอากฎหมายเป็นเครื่องมือในการที่จะชี้ขาดปัญหาความขัดแย้งระหว่างมนุษย์จึงพึงระมัดระวังว่ากฎหมายก็มีพลังอันจำกัดของมันอยู่ เมื่อถึงขั้นตอนของการตีความมันต้องมีหลักวิชาเข้ามาช่วย ที่สุดแล้วโดยวิธีการตีความมันจะหาเหตุหาผลมาสนับสนุน ว่าด้านนี้เมื่อดูด้วยเหตุด้วยผลแล้วมีน้ำหนักกว่าอีกด้านหนึ่ง ก็วินิจฉัยไปในทางนั้น

ณัฐพล ใจจริง : “ความชอบด้วยระบอบ” วิวาทะว่าด้วยอำนาจของ “รัฏฐาธิปัตย์” ในคำอธิบายกฎหมายรัฐธรรมนูญ (๒๔๗๕-๒๕๐๐)

“ถ้าจะกล่าวตามหลักประชาธิปไตยอย่างเคร่งครัด การมีคณะองคมนตรีไม่ชอบด้วยหลักประชาธิปไตยนัก เพราะพระมหากษัตริย์ภายใต้รัฐธรรมนูญไม่ควรจะทรงมีที่ปรึกษาอย่างอื่นนอกจากคณะรัฐมนตรีของพระองค์ และเป็นหลักที่ “ผู้ใดมีอำนาจ ผู้นั้นจะต้องมีความรับผิดชอบ” แต่คณะองคมนตรีเป็นผู้กล่าวความเห็นต่อพระมหากษัตริย์โดยไม่ต้องรับผิดชอบต่อประชาชนตามวิถีทางรัฐธรรมนูญ ถ้าปรากฏว่าคณะองคมนตรีกล่าวความเห็นผิดพลาด ก็ไม่มีทางให้คณะองคมนตรีรับผิดชอบได้ ต่างจากคณะรัฐมนตรีซึ่งเมื่อสภาผู้แทนราษฎรไม่ไว้วางใจแล้วก็ต้องออกจากตำแหน่ง”

การเมืองใหม่ในละตินอเมริกา

ข้ออ้างของการต่อต้านทุนสามานย์และลัทธิเสรีนิยมใหม่ จึงไม่ใช่ข้ออ้างที่ชอบธรรมในตัวมันเอง ยาที่พันธมิตรคิดจะใช้เยียวยาความป่วยไข้ในสังคมไทยนั้น เกรงว่าจะสร้างผลข้างเคียงที่เลวร้ายปางตายยิ่งกว่าโรค ดังที่ผู้เขียนยกตัวอย่างไปข้างต้นแล้วว่า “กระแสต้าน” ระบบตลาดเสรีนั้น มีทั้งรูปแบบที่ลดทอนความเป็นมนุษย์และกอบกู้ศักดิ์ศรีของมนุษย์

นิธิ เอียวศรีวงศ์ : การปรับระบบการเมือง

การปรับโครงสร้างของสังคมไทยในรอบ 3 ทศวรรษที่ผ่านมาที่ส่งผลต่อ เมืองและชนบทอย่างรอบด้าน ขณะที่กรอบความคิดแบบเก่าที่ใช้ในการวิเคราะห์สังคมการเมืองไทยไม่อาจตอบคำถามต่อการเปลี่ยนแปลงในครั้งนี้นิธิ เอียวศรีวงศ์ ได้นำเสนอบทความ “การปรับระบบการเมือง” ติดต่อกัน 4 ตอนในมติชนรายวัน กองบก. ฟ้าเดียวกันออนไลน์เห็นว่านี่เป็นบทวิเคราะห์หนึ่งที่น่าสนใจต่อการวิวาทะ

“ไม่มีใครอยู่เหนือกฎหมาย บ้านเมืองต้องกลับสู่ภาวะปกติ”

“เครือข่ายสันติประชาธรรม” ร่วมรณรงค์สนับสนุนหลักการ ไม่มีใครอยู่เหนือกฎหมาย บ้านเมืองต้องกลับสู่ภาวะปกติ

1. ผู้นำพันธมิตรต้องเข้าสู่กระบวนการยุติธรรม
2. รัฐบาลต้องยกเลิกประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน

“นิธิ เอียวศรีวงศ์” ชี้ทางสว่างปลายอุโมงค์

บทสัมภาษณ์จากมติชน นิธิมองสถานการณ์ปัจจุบันทั้งสถานการณ์เฉพาะหน้า และภาพรวมของความขัดแย้งในแง่การปรับระบบการเมือง

ร่วมลงชื่อแถลงการณ์ประนามพันธมิตรทรราชเสียงข้างน้อย และบรรดาผู้สมคบคิด

ผู้มีรายชื่อตามท้ายแถลงการณ์นี้ ขอเตือนและกล่าวประนาม สมาชิกวุฒิสภา,กป.อพช.,ที่ประชุมอธิการบดีฯ,สภาอาจารย์มหาวิทยาลัย รวมถึงบรรดานักวิชาการ นักสื่อสารมวลชน องค์กรต่างๆ ตลอดจนผู้ทำหน้าที่ออกความเห็นต่อสาธารณชนได้ตระหนักถึงข้อเท็จจริง และตระหนักต่อหลักการประชาธิปไตย

ธงชัย วินิจจะกูล : ทางออกธรรมดาๆที่ตรงไปตรงมา

ผู้นำพันธมิตรฯ ควรมอบตัวแก่เจ้าหน้าที่ตำรวจตามหมายศาล เพื่อให้เผชิญกับกระบวนการยุติธรรมตามปกติ ส่วนการชุมนุมประท้วงรัฐบาลยังคงดำเนินต่อไปได้ในที่อื่นที่เหมาะสมกับการแสดงออกตามสิทธิเสรีภาพในระบอบประชาธิปไตย (ที่ไม่ใช่เพื่อยึดอำนาจรัฐ)

ยังไงๆ ก็ไม่ใช่ “ซาปาติสตา”

จากเหตุการณ์ที่กลุ่มคนชุดดำโพกผ้าปฏิบัติการบุกยึดสถานีโทรทัศน์เอ็นบีที ภัควดีมองว่าผู้อยู่เบื้องหลังปฏิบัติการครั้งนี้น่าจะได้รับอิทธิพลมาจากปฏิบัติการของขบวนการซาปาติสตาแห่งเม็กซิโก หรือไม่ก็ “แนวร่วมชุดดำ” (black bloc) ในขบวนการสังคมใหม่ แต่ยังไง๊ยังไง ภัควดีก็ฟันธงว่า “ไม่ใช่ซาปาติสตา”

ขวาไทย

การพิจารณาการเมืองเรื่องซ้าย-ขวาในบริบทของสังคมไทยไม่ง่ายเท่าใดนัก เพราะความคิดและอุดมการณ์ทางการเมืองของผู้เล่นไม่ค่อยมั่นคงหรือคงเส้นคงวาส่วนใหญ่แล้วมักจะแปรผันไปตามผลประโยชน์ทางการเมืองเฉพาะหน้า คนที่เคยเป็นซ้ายย้ายไปอยู่ข้างขวา ส่วนคนที่เคยอยู่ซีกขวาหันไปจับมือกับคนที่เคยเป็นซ้าย นานวันเข้าเราก็แยกแยะไม่ออกว่าใครซ้ายใครขวา